İndosiyanin Yeşili (ICG) lenfografisi (near-infrared fluorescence / NIRF görüntüleme), yüzeysel lenfatik damar anatomisini, lenfatik pompalama fonksiyonunu ve patolojik sıvı sızıntılarını (dermal backflow) gerçek zamanlı ve yüksek çözünürlükle haritalandıran dinamik bir görüntüleme yöntemidir. Yakın kızılötesi spektrumda (eksitasyon ~790 nm, emisyon ~835 nm) floresans ışıma yapan ICG boyası, intradermal enjeksiyon sonrasında plazma proteinlerine (özellikle albümin ve lipoproteinler) bağlanarak lenfatik vaskülatür içinde hapsolur. Dokuda yaklaşık 1–2 cm derinliğe kadar nüfuz edebilen bu yöntem, özellikle süpermikrocerrahi planlamasında ve evrelemede altın standart tanı araçlarından biri haline gelmiştir.
Sağlıklı lenfatik sistemde boya, lenfanjionların ritmik kasılmasıyla kesintisiz, net çizgiler halinde proksimale doğru ilerler. Lenfatik akım engellendiğinde veya kapakçık yetmezliği geliştiğinde, lenf sıvısı ve ICG retrograd olarak dermal lenfatik kılcallara sızar; bu fenomene dermal backflow (DB) adı verilir. ICG lenfografisinde tanımlanan 4 temel görüntüleme deseni şunlardır:
Takumi Yamamoto ve çalışma arkadaşları, dermal backflow paternlerinin anatomik yayılımına dayanarak alt ve üst ekstremiteler için ayrı ayrı valide edilmiş evreleme sistemleri geliştirmiştir.
Alt ekstremite 3 ana anatomik bölgeye (uyluk, alt bacak ve ayak) ayrılarak değerlendirilir:
| Evre | Bulgu |
|---|---|
| Evre 0 (Normal) | Dermal backflow gözlenmez; sadece fonksiyonel lineer lenfatik kanallar izlenir. |
| Evre I (Minimal / Erken) | Lineer kanallar korunmuştur; kasık bölgesinde sınırlı Splash patern mevcuttur. |
| Evre II (Hafif) | Lineer kanalların yanında, alt ekstremitenin 1 anatomik bölgesinde (örn. sadece uyluk veya bacak) Stardust patern izlenir. |
| Evre III (Orta) | Lineer kanallar ile birlikte 2 anatomik bölgede Stardust patern saptanır. |
| Evre IV (Şiddetli) | Lineer kanallar ile birlikte 3 anatomik bölgenin tamamında (uyluk, bacak ve ayak) Stardust patern gözlenir. |
| Evre V (End-Stage / İleri Skleroz) | Çalışan hiçbir lineer lenfatik kanal izlenmez; ekstremitede tamamen Stardust ve/veya Diffüz patern hakimdir. |
Üst ekstremitede anatomik nirengi noktası olarak olekranon (dirsek) esas alınır:
| Evre | Bulgu |
|---|---|
| Evre 0 | Dermal backflow bulgusu yoktur. |
| Evre I | Sadece aksillada sınırlı Splash patern mevcuttur. |
| Evre II | Aksilla ile olekranon arasında (üst kolda) sınırlı Stardust patern saptanır. |
| Evre III | Stardust patern dirsek hizasını (olekranon) aşarak ön kola ilerlemiştir. |
| Evre IV | Tüm kolda ve elde yaygın Stardust patern gözlenir. |
| Evre V | Çalışan lineer kanal izlenmez; tüm ekstremitede Diffüz ve Stardust patern hakimdir. |
Not: Asemptomatik veya klinik olarak ödemi henüz başlamamış riski yüksek ekstremitelerde (örn. aksiller diseksiyon geçiren hastalar) tespit edilen sınırlı dermal backflow bulguları Modifiye DB Evrelemesi çatısı altında "Subklinik Lenfödem" (ISL Evre 0) tanısı koymada kritik önem taşır.
David W. Chang ve arkadaşları tarafından MD Anderson Kanser Merkezi'nde geliştirilen bu evreleme sistemi, cerrahi planlama odaklı olup fonksiyonel lenfatik kanal sayısı ile dermal backflow derecesini korele eder:
Primer lenfödem olgularında lenfatik displazinin (hipoplazi, aplazi, hiperplazi) doğasına bağlı olarak karakteristik 4 farklı ICG paterni tanımlanmıştır:
ICG lenfografi evrelemesi, hastaya uygulanacak rekonstrüktif veya redüktif cerrahi yöntemin seçiminde ana rehberdir:
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Yüksek Duyarlılık | Subklinik evrede dahi lenfatik disfonksiyonu ve kapak yetmezliğini tespit edebilir. |
| Gerçek Zamanlı İntraoperatif Kullanım | Ameliyathanede mikroskoba entegre floresans kameralar ile anastomoz patensisini ve akımı doğrulamaya imkan tanır. |
| Radyasyonsuz ve Güvenli | İyonize radyasyon içermez, hastaya veya cerrahi ekibe radyasyon yükü getirmez. |
| Derinlik Kısıtlılığı (Ana Sınırlılık) | ICG emisyonu dokuda yalnızca 1,5–2 cm derinliğe kadar penetre edebilir; fasyanın altındaki derin lenfatik sistem değerlendirilemez (derin sistem için MRL veya lenfosintigrafi gereklidir). |