İnsülin Tedavisi ve Modern Diyabet Teknolojileri

⚠️ Teknoloji Modülü: ADA 2026 'Diabetes Technology' ve Harrison 21st Ed baz alınmıştır.

Modern insülinler, fizyolojik insülin salınımını taklit etmek için modifiye edilmiş analoglardır:

• Ultra Hızlı Etkili (Aspart, Lispro, Glulisine): Yemekten hemen önce (veya sonra) uygulanır. 15 dk içinde başlar, 1-2 saatte pik yapar.
• Uzun Etkili / Bazal (Glarjin U100/U300, Detemir, Degludec): Pik yapmazlar, 24-42 saat arası stabil salınım sağlarlar. Açlık şekerini regüle ederler.
• İnhale İnsülin (Afrezza): Hızlı etkilidir, sadece yemek öncesi için uygundur. KOAH/Astım hastalarında kontrendikedir.

Yoğun insülin tedavisi altın standarttır. Günde bir kez bazal insülin ve her ana yemek öncesi hızlı etkili bolus insülin uygulanır. Toplam dozun %50'si bazal, %50'si bolus olarak paylaştırılır.

HbA1c artık tek kriter değil. CGM teknolojisi ile 'Time in Range' (TIR - Hedef Aralıkta Süre) kavramı ön plana çıkmıştır.

• Hedef: Şekerin günün en az %70'inde 70-180 mg/dL arasında kalmasıdır.
• Trend Okları: Şekerin sadece o anki değerini değil, ne yöne ve ne hızla gittiğini göstererek hipoglisemiyi önceden haber verir.

Modern pompalar (AID - Automated Insulin Delivery), CGM ile haberleşerek insülin dozunu otomatik ayarlar:

• Düşük Şekerde Duraklatma: Şeker düşmeye başladığında pompayı durdurarak ağır hipoglisemiyi engeller.
• Hibrit Kapalı Devre (Hybrid Closed-Loop): Bazal insülini sensör verisine göre sürekli günceller. Kullanıcı sadece yemeklerde karbonhidrat miktarını girer.

• Hipoglisemi: En ciddi engel. Şeker < 70 mg/dL 'seviye 1', < 54 mg/dL 'seviye 2' (ciddi) kabul edilir.
• Lipohipertrofi: Aynı bölgeye sürekli enjeksiyon yapılması sonucu yağ dokusu kalınlaşması. Emilimi bozar ve şeker dalgalanmalarına yol açar.