Diyabet Farmakoterapisi: OAD ve Yeni Nesil Ajanlar

⚠️ Uzman Modülü: ADA 2026 'Pharmacological Approaches to Glycemic Treatment' rehberi baz alınmıştır.

Kontrendikasyon yoksa hala çoğu hasta için ilk tercihtir. Etki Mekanizması: AMPK aktivasyonu üzerinden hepatik glukoz üretimini azaltır ve insülin duyarlılığını artırır.

• Avantajlar: Hipoglisemi yapmaz, kilo aldırmaz, ucuzdur.
• Kritik Yan Etki: B12 eksikliği ve Laktik Asidoz (glomerüler filtrasyon hızı (GFR) < 30 ise kontrendikedir).

Proksimal tübülde glukoz geri emilimini engellerler. Mekanizma: Glukozüri ve natriürez sağlayarak hem şekeri hem tansiyonu düşürürler.

• Endikasyon: Kalp yetersizliği (HFrEF/HFpEF) ve Kronik Böbrek Yetmezliği (KBY) olan hastalarda HbA1c'den bağımsız olarak ilk tercih haline gelmiştir.
• Yan Etkiler: Genital mikotik enfeksiyonlar ve nadir görülen 'Öglisemik DKA'.

Bağırsaktan salınan inkretin hormonlarını taklit ederler. Etki: Glukoza bağımlı insülin salınımı, glukagon baskılanması ve mide boşalmasının yavaşlatılması.

• KVH Koruma: Liraglutid, Semaglutid ve Dulaglutid belirgin kardiyovasküler koruma sağlar.
• Obezite Yönetimi: Yüksek doz formları (Wegovy vb.) diyabet dışı obezite tedavisinde de altın standarttır.

'Twinretin' olarak adlandırılan bu moleküller, hem GLP-1 hem de GIP reseptörlerini uyararak HbA1c'de %2-2.5, kiloda ise %20'ye varan azalma sağlayan devrimsel ajanlardır.

• Sülfonilüreler (Glimepirid/Gliklazid): Güçlüdür ama hipoglisemi ve kilo alımı riski yüksektir.
• DPP-4i (Gliptinler): Kilo nötrdür, yan etkileri azdır ama KVH koruyucu özellikleri yoktur.