Lenfadenopati değerlendirmesinde yaş, benign-malign ayrımında en güçlü epidemiyolojik belirteçtir. 40 yaş altında çoğunlukla enfeksiyöz/benign iken, 40-50 yaş üstü hastalarda karsinom ve lenfoma olasılığı keskin bir şekilde artar.
Açıklanamayan ateş, gece terlemesi ve son 6 ayda vücut ağırlığının %10'undan fazla kilo kaybı; tüberküloz, lenfoma veya solid organ malignitesine işaret eder.
Fizik muayenede LAP'nin anatomik dağılımı etiyolojiyi öngörmede hayati önem taşır.
Bu bölgedeki lenf bezi büyümesi aksi ispat edilene kadar malignite kabul edilmelidir.
Normalde palpe edilmezler, >0.5 cm olması patolojiktir. Klasik bir spot bilgi olarak; epitroklear LAP varlığında lenfoma, sarkoidoz, sekonder sifiliz ve tularemi düşünülmelidir.
Sağlıklı insanlarda alt ekstremite travmalarına bağlı 1.5 cm'ye kadar normaldir. Büyümesinde cinsel yolla bulaşan hastalıklar (primer sifiliz, şankroid, LGV) veya genital/anal maligniteler aranır.
Üst ekstremite travmaları/enfeksiyonları (kedi tırmığı hastalığı, sporotrikoz) dışında, sıklıkla meme kanseri, melanom ve lenfomayı akla getirmelidir. Yakın zamanlı aşılamalar (özellikle COVID-19 mRNA) ve silikon meme implantlarına karşı yabancı cisim reaksiyonları da iyatrojenik nedenleridir.
Çapı 1 cm'den küçük nodlar genellikle reaktifken, >2 veya 2.25 cm üzerindeki nodlar granulomatöz hastalıklar ve malignite açısından yüksek risklidir.
Karsinom metastazlarında nodlar sert ve fiksedir. Lenfoma ve KLL'de ağrısız, lastik kıvamında (rubbery) ve hareketlidir. Akut lösemi veya pürülan enfeksiyonlarda ise yumuşaktır.
Ağrı, kapsülün hızla gerilmesine bağlıdır. Çoğunlukla inflamasyonu yansıtsa da, akut lösemilerde nodül içine olan kanama veya hızlı büyüme de hassasiyete yol açabilir.
Uzmanlık düzeyindeki bir hastaya yaklaşım kurgusunda; daima yaş ve malignite riskinin stratifikasyonu ilk sırada yer alır. Eğer hastanın yaşı <40 ise, "B" semptomları veya supraklaviküler tutulum gibi red flag bulguları yoksa, hastalar 3-4 hafta süreyle gözlemlenmelidir.
Pratikte yapılan en büyük hatalardan biri reaktif düşünülen lenf bezlerine ampirik glukokortikoid başlanmasıdır. Steroidlerin lenfolitik etkisi, altta yatan olası bir lenfoma veya akut lösemi tanısını baskılayıp maskeleyebilir; bu nedenle etiyolojisi bilinmeyen LAP'lerde asla kullanılmamalıdır.
Yüzeyel lenf nodlarında ilk tercih USG'dir. Uzun aks/kısa aks oranının (L/S ratio) 2.0'ın altında olması (nodun yuvarlaklaşması), yağlı hilusun kaybolması, ekojenitenin heterojenleşmesi ve asimetrik vaskülarizasyon malignite lehinedir.
Aşağıdaki sendromlar, maligniteleri taklit edebilmeleri nedeniyle hematoloji ve patoloji pratiğinde sıkça karşınıza çıkar:
Tipik olarak Asya kökenli genç kadınlarda ateş ve ağrılı posterior servikal LAP ile kendini gösterir. SLE ile ilişkili olabilir.
Patoloji: Bol nükleer debri (karyoreksis) barındıran ancak nötrofillerin bulunmadığı nekrotik alanlar ve hilal (crescentic) şekilli histiyositler.
Masif bilateral servikal LAP tablosu oluşturur.
Patoloji: Geniş eozinofilik sitoplazmalı makrofajların (S100+, CD1a-) kendi içlerine aldıkları lenfositleri parçalamadan tuttukları emperipolesis (lenfofagositoz) fenomeni klasiktir.
Hyalin vasküler tipte lenfoid foliküllerde "soğan zarı" manto zonu dizilimi ve "lolipop" foliküller görülür.
Klinik: Multisentrik formu HHV-8 ile güçlü korelasyon gösterir ve oldukça agresif seyirlidir.
Tükürük bezi, pankreas veya retroperitoneal tutulumlara eşlik edebilir.
Patoloji Spotu: "Storiform fibrozis", "obliteratif flebit", HPF alanında >100 IgG4+ plazma hücresi ve IgG4/IgG oranının >%40 olması.