Akut Perikardit
Güncelleme: 16 Mar 2026
Patofizyoloji ve Etiyoloji
Akut Perikardit, kalbi çevreleyen perikard zarının inflamasyonudur. En sık nedeni idiyopatik veya viral (Coxsackievirus, Echovirus) enfeksiyonlardır. Diğer önemli nedenler arasında üremi (böbrek yetmezliği), otoimmün hastalıklar (Lupus, Romatoid Artrit), maligniteler ve geçirilmiş miyokard enfarktüsü (Dressler Sendromu) yer alır.
Klinik Prezantasyon
Karakteristik triad: Göğüs ağrısı, perikardiyal frotman ve EKG değişiklikleridir.
- Göğüs Ağrısı: Plöretik karakterdedir (nefes almakla ve öksürmekle artar). En tipik özelliği, öne doğru eğilmekle azalması ve sırtüstü yatmakla (supin pozisyonda) şiddetlenmesidir. Ağrı trapezius kaslarına (omuza) yayılabilir.
- Perikardiyal Frotman (Sürtünme Sesi): Oskültasyonda, sol alt sternal sınırda duyulan, kalbin atımıyla senkronize (sistol ve diyastolde) tiz, kazınma benzeri ekstra hasardır.
Tanı: EKG ve Ekokardiyografi
Tanı genellikle klinik ve EKG ile konur. Rutin olarak Ekokardiyografi (EKO) yapılarak perikardiyal efüzyon (sıvı birikimi) veya tamponad varlığı dışlanmalıdır.
- Spesifik EKG Bulguları: Klasik olarak yaygın (jeneralize) içbükey (konkav) ST elevasyonu ve aVR ile V1 derivasyonları hariç PR segment çökmesi izlenir. Miyokard enfarktüsünün aksine, EKG değişiklikleri belirli bir damar sulama alanına uymaz ve resiprokal (ayna) çökme görülmez.
Tedavi Yönetimi
Viral/İdiyopatik perikardit genellikle kendini sınırlayan benign bir tablodur. Amacımız inflamasyonu baskılamak ve tekrarlamayı (nüksü) önlemektir.
- Birinci Basamak: Yüksek doz nonsteroid antiinflamatuar ilaç (NSAİİ) (İbuprofen veya Aspirin) + Kolşisin kombinasyonudur. Kolşisin eklenmesi, nüks (tekrarlama) riskini yarı yarıya düşürdüğü için güncel kılavuzlarda standart hale gelmiştir.
- Kortikosteroidler: Rutin tedavide YERİ YOKTUR (nüks riskini artırırlar). Sadece NSAİİ/Kolşisin tedavisine dirençli, kontrendikasyonu olan veya altta yatan otoimmün (romatolojik) hastalığı olan vakalarda kullanılır.