Kapak Hastalıkları (Aort Darlığı ve Mitral Yetersizlik)

Aort Darlığı (AS), sol ventrikül ile aort arasındaki kan akımının kapaktaki daralma nedeniyle zorlaşmasıdır. Kalp, artan ard yüke (afterload) karşı kanı pompalamak için konsantrik hipertrofiye gider.

Etiyoloji: Yaşlılarda en sık neden dejeneratif (kalsifik) darlıktır. Gençlerde ise doğuştan biküspit aort kapağı (normalde 3 yaprakçık olmalıdır) zemininde erken kalsifikasyon görülür. Akut romatizmal ateş (ARA) sekeli ise gelişmekte olan ülkelerde hala sık bir nedendir.

Klinik Triad (SAD): Darlık şiddetlendikçe klasik semptomlar ortaya çıkar: Senkop (eforla bayılma), Anjina (artan kas kitlesinin oksijen ihtiyacının karşılanamaması) ve Dispne (kalp yetmezliğine gidiş). Dispne başladıktan sonra beklenen yaşam süresi oldukça kısadır.

Fizik Muayene: Sağ 2. interkostal aralıkta boyna yayılan, sistolik kreşendo-dekreşendo (elmas şekilli) üfürüm duyulur. Karotis nabzı zayıf ve gecikmelidir (Pulsus parvus et tardus).

Mitral Yetersizlik (MR), sistol sırasında sol ventrikülden sol atriyuma geriye doğru kaçak olmasıdır. Bu durum sol atriyumu genişletir (AF riskini artırır) ve sol ventriküle ek hacim yükü (preload) bindirerek zamanla eksantrik hipertrofiye ve kalp yetmezliğine yol açar.

Etiyoloji: Primer (kapak yapısı bozuk) veya Sekonder (kapak normal, ancak ventrikül genişlediği veya papiller kas iskemisi olduğu için kapak kapanamıyor) olabilir. Primer nedenlerin başında Mitral Valv Prolapsusu (MVP) ve romatizmal kalp hastalığı gelir.

Klinik ve Fizik Muayene: Akut MR (örn. MI sonrası papiller kas rüptürü) ani başlayan kardiyojenik şok ve pulmoner ödem tablosu yaratır. Kronik MR ise yorgunluk ve efor dispnesi ile sinsice seyreder. Apikal odakta duyulan, koltuk altına (aksillaya) yayılan pansistolik (tüm sistol boyunca süren) üfürüm karakteristiktir.

Tanı: Her iki kapak hastalığında da altın standart tanı yöntemi Transtorasik Ekokardiyografi (TTE)'dir. Kapak alanını, gradyanları (basınç farkını) ve ventrikül fonksiyonlarını (LVEF) kesin olarak gösterir.

Aort Darlığı Tedavisi: Semptomatik ciddi aort darlığının medikal tedavisi yoktur; mekanik müdahale şarttır. Genç ve düşük riskli hastalarda Cerrahi Aort Kapak Replasmanı (SAVR) yapılırken, ileri yaşlı ve cerrahi riski yüksek olan hastalarda kasıktan girilerek yapılan Transkateter Aort Kapak İmplantasyonu (TAVI) devrim niteliğinde ve standart bir tedavi haline gelmiştir.

Mitral Yetersizlik Tedavisi: Hastalık sekonderse önce altta yatan kalp yetmezliği veya iskemi tedavi edilir. Primer ve ciddi semptomatik MR'da ilk tercih Kapak Tamiri (Repair)'dir. Tamir mümkün değilse kapak değiştirilir (Replasman). Cerrahi riski çok yüksek olan seçilmiş hastalarda ise mandallama (MitraClip) yöntemi uygulanabilir.