Tümör Lizis Sendromu (TLS) Kapsamlı Çalışma Ünitesi (Güncellenmiş)

Güncelleme: 11 May 2026

🔬 1. Patofizyoloji ve Temel Mekanizmalar

TLS, yüksek proliferasyon hızına ve tümör yüküne sahip neoplazmlarda hücre içi elemanların masif salınımıyla karakterize onkolojik bir acildir.

Hiperürisemi ve Akut Ürat Nefropatisi

Pürin nükleik asitleri XO enzimi ile ürik aside dönüşür. Distal tübüllerin asidik ortamında kristalleşerek renal vazokonstriksiyon ve ABH'ye yol açar.

Hiperfosfatemi ve Sekonder Hipokalsemi

Ca x P çarpımının 60 mg²/dL²'yi aşması nefrokalsinozis riskini artırır; 70 mg²/dL² üzerinde sıklıkla diyaliz gerekir. ABH'nin asıl nedeni artık ürik asitten ziyade kalsiyum fosfat çökmesidir.

Ksantinüri ve Endotelyal Disfonksiyon

Allopurinol kullanımı ksantin birikimine yol açar. Ksantin ürik asitten daha az çözünürdür ve alkalinizasyon çözünürlüğü artırmaz. Ayrıca TLS'de açığa çıkan ekstraselüler histonlar TLR-4 üzerinden mikrovasküler hasara neden olur.

🚨 Kritik Nokta: Spontan TLS

Tedavi öncesi görülebilir. Hiperürisemi vardır ancak tümör yeni hücre sentezi için fosforu geri kullandığından hiperfosfatemi genellikle görülmez.

📊 2. Tanı, Sınıflama ve Derecelendirme (Cairo-Bishop)

Tanı, laboratuvar ve klinik bulguların birleşimiyle konur (Sitotoksik tedavinin -3 günü ile +7 günü arası).

Laboratuvar TLS (En az 2 Kriter)

Ürik Asit: ≥ 8 mg/dL
Potasyum: ≥ 6.0 mEq/L
Fosfor: Erişkin ≥ 4.5, Çocuk ≥ 6.5 mg/dL
Kalsiyum: ≤ 7 mg/dL (İyonize ≤ 1.12)

*Veya bazale göre %25 değişim.

Klinik TLS (Lab TLS + 1 Kriter)

Kreatinin Artışı: ULN'nin ≥ 1.5 katı.
Kardiyak Aritmi veya ani ölüm.
Nöbet (Seizure).

Cairo-Bishop Derecelendirme (Grading)

Grade	Kreatinin	Aritmi	Nöbet
G1	1.5x ULN	Müdahale gerektirmez	Yok
G2	1.5-3x ULN	Acil olmayan müdahale	Kontrollü
G3	3-6x ULN	Semptomatik / Cihaz	Bilinç değişikliği
G4	>6x ULN	Hayatı tehdit eden / Şok	Status

📉 3. Yeni Ajanlar ve Risk Stratifikasyonu

Yüksek Riskli Gruplar (TLS Riski > %5)

Burkitt / ALL / akut miyeloid lösemi (AML): İleri evre, yüksek WBC (>100k) veya laktat dehidrogenaz (LDH).
KLL (Venetoklaks): Lenf nodu ≥ 10 cm VEYA LN ≥ 5 cm + lenfosit ≥ 25×10⁹/L.
Yeni Ajanlar: CAR-T, Obinutuzumab, Pazopanib, Sorafenib.

Solid Tümörler ve SCLC Notu

Solid tümörlerde TLS nadirdir ancak mortalite %48.3'tür. Karaciğer metastazı varlığı ölüm oranını %75'e çıkarır. SCLC ve NSCLC'de yüksek LDH ve oligüri kötü prognostiktir.

💊 4. TLS Profilaksisi ve Tedavi Algoritması

A. İntravenöz Hidrasyon ve Alkalinizasyon

Hedef: 2-3 L/m²/gün sıvı. İdrar çıkışı ~2 mL/kg/saat. Başlangıçta K+ ve Ca++ KESİNLİKLE BULUNMAMALIDIR.

Güncel Değişiklik: İdrar alkalinizasyonu (NaHCO3) rutin olarak ÖNERİLMEZ. Ca-PO4 çökmesini artırır ve Rasburikaz etkisini bozabilir.

B. Hipourisemik Ajanlar

Allopurinol (Orta Risk): Var olan ürik asidi temizlemez. 6-MP ve Azatiyoprin dozları 1/4'e düşülmelidir. HLA-B*58:01 (Han Çinlisi vb.) pozitifse SJS/TEN riski nedeniyle verilmez.
Febuksostat: Seçici XO inhibitörü. HLA-B*58:01 varlığında alternatiftir.
Rasburikaz (Yüksek Risk): Ürik asidi inaktif allantoine çevirir. G6PD eksikliğinde KESİN KONTRENDİKEDİR (hemoliz/methemoglobinemi).

Laboratuvar Tuzağı (Ex Vivo Yıkım)

Rasburikaz alan hastada kan önceden soğutulmuş tüpe alınmalı, buza konulmalı ve 4 saat içinde çalışılmalıdır; aksi halde yalancı düşük ürik asit ölçülür.

🚨 5. Elektrolit Yönetimi ve Diyaliz

TLS geliştiğinde derhal kardiyak/nefrolojik önlemler alınmalıdır.

Hiperkalemi ve Hiperfosfatemi

EKG değişikliği varsa Kalsiyum Glukonat verilir. Zirkonyum siklosilikat gibi yeni bağlayıcılar kullanılabilir. Fosfat için hidrasyon esastır.

Hipokalsemi ve Diyaliz

Asemptomatik hipokalsemi TEDAVİ EDİLMEZ! Sadece nöbet veya aritmi varsa kalsiyum replase edilir.

Diyaliz (Renal Replasman) Endikasyonları

Dirençli Hiperkalemi (≥ 6.0 mEq/L)
Dirençli Hiperfosfatemi / Ca-PO4 çarpımı ≥ 70
Rasburikaza rağmen Ürik Asit ≥ 10 mg/dL (veya ABH varsa)
Oligüri / Anüri ve dirençli sıvı yüklenmesi

Kaynaklar

Bu konu Tümör lizis sendromu kaynakçasından hazırlandı · 5 kaynak

Makaleler ve kılavuzlar (2)

Kitaplar ve kitap bölümleri (1)

Howard SC. Tumor Lysis Syndrome. In: Abeloff's Clinical Oncology. Elsevier; 2020. p. 572-580

UpToDate konuları (2)

Kaynakçanın tamamı ve kullanan konular →

İleri Okuma

İlgili Hesaplayıcılar

Tümör Lizis Sendromu

İlgili Konular

Finerenon ve ASI Tedavisinde Hiperkalemi: SGLT2 İnhibitörü KombinasyonuNefroloji

MediSea Premium

YDUS Onkoloji

Bu branşla ilgili çıkmış tüm YDUS soruları ve çözümlü vaka analizleri Premium abonelere özel.

İncele →

Yükleniyor…

🔬 1. Patofizyoloji ve Temel Mekanizmalar

TLS, yüksek proliferasyon hızına ve tümör yüküne sahip neoplazmlarda hücre içi elemanların masif salınımıyla karakterize onkolojik bir acildir.

Hiperürisemi ve Akut Ürat Nefropatisi

Pürin nükleik asitleri XO enzimi ile ürik aside dönüşür. Distal tübüllerin asidik ortamında kristalleşerek renal vazokonstriksiyon ve ABH'ye yol açar.

Hiperfosfatemi ve Sekonder Hipokalsemi

Ksantinüri ve Endotelyal Disfonksiyon

🚨 Kritik Nokta: Spontan TLS

Tedavi öncesi görülebilir. Hiperürisemi vardır ancak tümör yeni hücre sentezi için fosforu geri kullandığından hiperfosfatemi genellikle görülmez.

📊 2. Tanı, Sınıflama ve Derecelendirme (Cairo-Bishop)

Tanı, laboratuvar ve klinik bulguların birleşimiyle konur (Sitotoksik tedavinin -3 günü ile +7 günü arası).

Laboratuvar TLS (En az 2 Kriter)

Ürik Asit: ≥ 8 mg/dL
Potasyum: ≥ 6.0 mEq/L
Fosfor: Erişkin ≥ 4.5, Çocuk ≥ 6.5 mg/dL
Kalsiyum: ≤ 7 mg/dL (İyonize ≤ 1.12)

*Veya bazale göre %25 değişim.

Klinik TLS (Lab TLS + 1 Kriter)

Kreatinin Artışı: ULN'nin ≥ 1.5 katı.
Kardiyak Aritmi veya ani ölüm.
Nöbet (Seizure).

Cairo-Bishop Derecelendirme (Grading)

Grade	Kreatinin	Aritmi	Nöbet
G1	1.5x ULN	Müdahale gerektirmez	Yok
G2	1.5-3x ULN	Acil olmayan müdahale	Kontrollü
G3	3-6x ULN	Semptomatik / Cihaz	Bilinç değişikliği
G4	>6x ULN	Hayatı tehdit eden / Şok	Status

📉 3. Yeni Ajanlar ve Risk Stratifikasyonu

Yüksek Riskli Gruplar (TLS Riski > %5)

Burkitt / ALL / akut miyeloid lösemi (AML): İleri evre, yüksek WBC (>100k) veya laktat dehidrogenaz (LDH).
KLL (Venetoklaks): Lenf nodu ≥ 10 cm VEYA LN ≥ 5 cm + lenfosit ≥ 25×10⁹/L.
Yeni Ajanlar: CAR-T, Obinutuzumab, Pazopanib, Sorafenib.

Solid Tümörler ve SCLC Notu

Solid tümörlerde TLS nadirdir ancak mortalite %48.3'tür. Karaciğer metastazı varlığı ölüm oranını %75'e çıkarır. SCLC ve NSCLC'de yüksek LDH ve oligüri kötü prognostiktir.

💊 4. TLS Profilaksisi ve Tedavi Algoritması

A. İntravenöz Hidrasyon ve Alkalinizasyon

Hedef: 2-3 L/m²/gün sıvı. İdrar çıkışı ~2 mL/kg/saat. Başlangıçta K+ ve Ca++ KESİNLİKLE BULUNMAMALIDIR.

Güncel Değişiklik: İdrar alkalinizasyonu (NaHCO3) rutin olarak ÖNERİLMEZ. Ca-PO4 çökmesini artırır ve Rasburikaz etkisini bozabilir.

B. Hipourisemik Ajanlar

Allopurinol (Orta Risk): Var olan ürik asidi temizlemez. 6-MP ve Azatiyoprin dozları 1/4'e düşülmelidir. HLA-B*58:01 (Han Çinlisi vb.) pozitifse SJS/TEN riski nedeniyle verilmez.
Febuksostat: Seçici XO inhibitörü. HLA-B*58:01 varlığında alternatiftir.
Rasburikaz (Yüksek Risk): Ürik asidi inaktif allantoine çevirir. G6PD eksikliğinde KESİN KONTRENDİKEDİR (hemoliz/methemoglobinemi).

Laboratuvar Tuzağı (Ex Vivo Yıkım)

Rasburikaz alan hastada kan önceden soğutulmuş tüpe alınmalı, buza konulmalı ve 4 saat içinde çalışılmalıdır; aksi halde yalancı düşük ürik asit ölçülür.

🚨 5. Elektrolit Yönetimi ve Diyaliz

TLS geliştiğinde derhal kardiyak/nefrolojik önlemler alınmalıdır.

Hiperkalemi ve Hiperfosfatemi

EKG değişikliği varsa Kalsiyum Glukonat verilir. Zirkonyum siklosilikat gibi yeni bağlayıcılar kullanılabilir. Fosfat için hidrasyon esastır.

Hipokalsemi ve Diyaliz

Asemptomatik hipokalsemi TEDAVİ EDİLMEZ! Sadece nöbet veya aritmi varsa kalsiyum replase edilir.

Diyaliz (Renal Replasman) Endikasyonları

Dirençli Hiperkalemi (≥ 6.0 mEq/L)
Dirençli Hiperfosfatemi / Ca-PO4 çarpımı ≥ 70
Rasburikaza rağmen Ürik Asit ≥ 10 mg/dL (veya ABH varsa)
Oligüri / Anüri ve dirençli sıvı yüklenmesi

Tümör Lizis Sendromu (TLS) Kapsamlı Çalışma Ünitesi (Güncellenmiş)

#🔬 1. Patofizyoloji ve Temel Mekanizmalar

Hiperürisemi ve Akut Ürat Nefropatisi

Hiperfosfatemi ve Sekonder Hipokalsemi

Ksantinüri ve Endotelyal Disfonksiyon

#📊 2. Tanı, Sınıflama ve Derecelendirme (Cairo-Bishop)

Laboratuvar TLS (En az 2 Kriter)

Klinik TLS (Lab TLS + 1 Kriter)

Cairo-Bishop Derecelendirme (Grading)

#📉 3. Yeni Ajanlar ve Risk Stratifikasyonu

Yüksek Riskli Gruplar (TLS Riski > %5)

#💊 4. TLS Profilaksisi ve Tedavi Algoritması

A. İntravenöz Hidrasyon ve Alkalinizasyon

B. Hipourisemik Ajanlar

Laboratuvar Tuzağı (Ex Vivo Yıkım)

#🚨 5. Elektrolit Yönetimi ve Diyaliz

Hiperkalemi ve Hiperfosfatemi

Hipokalsemi ve Diyaliz

Diyaliz (Renal Replasman) Endikasyonları

Kaynaklar

Makaleler ve kılavuzlar (2)

Kitaplar ve kitap bölümleri (1)

UpToDate konuları (2)

⛵İleri Okuma

🧭İlgili Hesaplayıcılar

🪢İlgili Konular

YDUS Onkoloji

Tümör Lizis Sendromu (TLS) Kapsamlı Çalışma Ünitesi (Güncellenmiş)

#🔬 1. Patofizyoloji ve Temel Mekanizmalar

Hiperürisemi ve Akut Ürat Nefropatisi

Hiperfosfatemi ve Sekonder Hipokalsemi

Ksantinüri ve Endotelyal Disfonksiyon

#📊 2. Tanı, Sınıflama ve Derecelendirme (Cairo-Bishop)

Laboratuvar TLS (En az 2 Kriter)

Klinik TLS (Lab TLS + 1 Kriter)

Cairo-Bishop Derecelendirme (Grading)

#📉 3. Yeni Ajanlar ve Risk Stratifikasyonu

Yüksek Riskli Gruplar (TLS Riski > %5)

#💊 4. TLS Profilaksisi ve Tedavi Algoritması

A. İntravenöz Hidrasyon ve Alkalinizasyon

B. Hipourisemik Ajanlar

Laboratuvar Tuzağı (Ex Vivo Yıkım)

#🚨 5. Elektrolit Yönetimi ve Diyaliz

Hiperkalemi ve Hiperfosfatemi

Hipokalsemi ve Diyaliz

Diyaliz (Renal Replasman) Endikasyonları

Kaynaklar

Makaleler ve kılavuzlar (2)

Kitaplar ve kitap bölümleri (1)

UpToDate konuları (2)

⛵İleri Okuma

🧭İlgili Hesaplayıcılar

🪢İlgili Konular

YDUS Onkoloji

🔬 1. Patofizyoloji ve Temel Mekanizmalar

📊 2. Tanı, Sınıflama ve Derecelendirme (Cairo-Bishop)

📉 3. Yeni Ajanlar ve Risk Stratifikasyonu

💊 4. TLS Profilaksisi ve Tedavi Algoritması

🚨 5. Elektrolit Yönetimi ve Diyaliz

İleri Okuma

İlgili Hesaplayıcılar

İlgili Konular

🔬 1. Patofizyoloji ve Temel Mekanizmalar

📊 2. Tanı, Sınıflama ve Derecelendirme (Cairo-Bishop)

📉 3. Yeni Ajanlar ve Risk Stratifikasyonu

💊 4. TLS Profilaksisi ve Tedavi Algoritması

🚨 5. Elektrolit Yönetimi ve Diyaliz

İleri Okuma

İlgili Hesaplayıcılar

İlgili Konular