Yükleniyor…
Hiperkalemi, kalp ritim bozuklukları ve ani kardiyak ölümlerin en yaygın nedenidir. Hücre içi potasyumun masif salınımı ve eşlik eden akut böbrek hasarı (ABH) nedeniyle hızla ölümcül düzeylere ulaşabilir.
Şiddetli lökositozu (>100.000/µL) veya trombositozu olan lösemi hastalarında kan tüpe alındıktan ve pıhtılaştıktan sonra hücrelerden potasyum sızabilir. Bunu dışlamak için testin serum yerine plazma kullanılarak (heparinli tüpte) yapılması veya kanın soğukta bekletilmeden hızla çalışılması gerekir.
Serum potasyumu 4-6 saatte bir izlenmeli ve sürekli telemetri yapılmalıdır. Sırasıyla izlenen değişiklikler: Sivri T dalgaları → PR aralığında uzama → QRS genişlemesi → P dalgasının kaybolması → "Sine wave" (Sinüs dalgası).
Oral bağlayıcılar (Kayexalate, SZC, Patiromer) kullanılır. Not: Kayexalate'ın etkisi 1-2 saatte başlar, acil membran stabilizasyonu sağlamaz. İleusu olanlarda nekroz riskinden dolayı kullanılmamalıdır.
Malign hücrelerin fosfor konsantrasyonu normalin 4 katına kadar çıkabilir. Masif lizis anında dolaşıma devasa bir fosfat yükü biner.
Serbest kalsiyum ile birleşerek böbrek ve kardiyak sisteme çöker. Kalsiyum × Fosfat çarpımının 60 mg²/dL²'yi aşması doku çökelmesi ve ABH riskini belirgin artırır. Çarpım 70'i aşarsa sıklıkla diyaliz gerekir.
Sevelamer, lantanum, kalsiyum asetat gibi oral bağlayıcıların TLS'deki etkinliği SINIRLIDIR. Çünkü bu ajanlar diyetsel fosforu bağlar; TLS'de ise kaynak masif hücre içi salınımdır! Tedavinin temeli agresif hidrasyon, diürez ve diyalizdir.
Not: Bağlayıcı kullanılacaksa, hipokalsemide kalsiyum içerenler; hiperkalsemi (kalsifikasyon) riski olanlarda sevelamer seçilir. Alüminyum hidroksit böbrek yetmezliğinde kontrendikedir.
TLS'de hipokalsemi primer bir sorun değil, hiperfosfateminin ikincil sonucudur. En sık düşülen tuzaklardan biridir.
Asemptomatik hipokalsemi TEDAVİ EDİLMEZ! Fosfor yüksekken hastaya kalsiyum vermek, Ca×P çarpımını daha da yükselterek böbrekler ve kalpte ölümcül metastatik kalsifikasyona yol açar.
ANCAK hastada şiddetli tetani, kas krampları, karpopedal spazm, nöbet veya EKG değişiklikleri (QT uzaması) varsa, fosfor düzeyine bakılmaksızın semptomları giderecek en düşük dozda kalsiyum glukonat verilir.
Sodyum Bikarbonat, kandaki kalsiyumun albümine bağlanma afinitesini artırarak serbest (iyonize) kalsiyumu daha da düşürür. Aritmi/tetani riskini tetikler ve hiperfosfatemi varlığında Ca-PO4 çökmesini agreve eder. Bu nedenle rutin idrar alkalinizasyonu ÖNERİLMEZ.
Rasburikaz ile diyaliz ihtiyacı azalmış olsa da (%1.5-5), ABH veya refrakter metabolik durumlar KRT (Kidney Replacement Therapy) gerektirir.
Kontrendikasyon: Periton diyalizi, ürik asit klirensi (<10 mL/dk) çok yetersiz olduğu için akut TLS yönetiminde YERİ YOKTUR.
Bu branşla ilgili çıkmış tüm YDUS soruları ve çözümlü vaka analizleri Premium abonelere özel.