Yükleniyor…
Prolaktinoma tanısında ve tümörün klinik davranışını (agresiflik, tedaviye direnç) öngörmede standart serum prolaktin ölçümü ve manyetik rezonans görüntüleme (MRG) çoğu zaman yeterlidir. Ancak özellikle dirençli, dev veya atipik vakalarda tümör karakterini deşifre etmek için yeni klinik, moleküler ve genetik belirteçler (markerlar) klinik pratiğe entegre edilmektedir.
Özellikle serum prolaktin seviyesi 150 ng/mL'nin altında olan ve MRG'de kitle saptanan hastalarda, bu kitlenin gerçek bir prolaktinoma mı yoksa "sap etkisine" yol açan işlevsiz bir adenom mu (pseudoprolaktinoma) olduğunu ayırt etmek zordur.
Kritik Eşik: Prolaktin seviyesi / tümör hacmi oranının 0.065 (ng/mL)/mm³ veya daha düşük olması, tümörün gerçek bir prolaktinoma OLMADIĞINI ve sap etkisi yaratan fonksiyonel olmayan bir tümör olduğunu kesin bir doğrulukla gösterir.
Prolaktin salgılayan adenomlar için tanımlanmış spesifik bir genetik belirteçtir. Bu gende meydana gelen fonksiyon kazandırıcı somatik mutasyonlar, laktotrof hücre çoğalmasına ve aşırı prolaktin salgılanmasına neden olur.
Güncel patolojik sınıflandırmalarda, tümörün laktotrof soyunu kesin olarak belirlemek için PIT-1 ve Östrojen Reseptörü Alfa (ERα) faktörlerine bakılır. Tüm patolojik prolaktinoma varyantları bu ikisini pozitif olarak eksprese eder.
Erkeklerde sık görülen dev, agresif veya DA'lara dirençli prolaktinomalar düşük ERα ifadesi ile karakterizedir. Özellikle ERα66 ve ERα36 izoformlarının düşük ekspresyonu; hücre çoğalma hızının (Ki-67) yüksek olduğunu ve hastalığın tedaviye dirençli olacağını gösteren kötü prognostik bir belirteçtir.
Prolaktinoma hücrelerinin çoğalması, invazyonu ve ilaç direnci ile ilişkili hücresel miRNA belirteçleri şunlardır:
miR-93, miR-200c, miR-217, miR-1299 ve miR-9. Bu gruptakilerin artışı tehlikelidir.
İlaç Direnci: Özellikle miR-93'ün aşırı ifadesi hücreleri apoptozdan koruyarak kabergolin/bromokriptin gibi ilaçlara karşı doğrudan direnç gelişimi belirtecidir.
miR-137, miR-145-5p, miR-29a-3p vb.
Klinik Anlamı: Bu miRNA'ların düzeylerindeki azalma, fren mekanizmasının kalktığını ve tümörün daha invaziv bir karaktere büründüğünü gösterir.
Tam olarak "yeni" olmamakla birlikte, standart testlerde yanlış pozitiflikleri (yalancı hiperprolaktinemi) engellemek için kullanılan çok kritik bir laboratuvar belirtecidir.
Eğer hastada hiperprolaktinemi saptanmasına rağmen hipogonadizm veya galaktore gibi klinik semptomlar YOKSA, immünolojik olarak saptanabilen ancak biyolojik olarak etkisiz olan büyük moleküllü makroprolaktin varlığı Polietilen Glikol (PEG) presipitasyonu ile araştırılmalı ve asıl monomerik prolaktin seviyesi belirlenmelidir.