Yükleniyor…
SF3B1 (Splicing factor 3 subunit B1) geninde meydana gelen somatik (sonradan kazanılmış) fonksiyon kazandırıcı mutasyonlar, prolaktinomaların klinik gidişatını (prognozunu) doğrudan ve olumsuz yönde etkileyen en kritik genetik belirteçlerden biridir.
Bu mutasyon, östrojen-ilişkili reseptör gama (ESRRG) geninde anormal bir mRNA kırpılmasına (splicing) yol açar. Ortaya çıkan bu durum, laktotrof hücrelerinin kontrolsüz çoğalmasını tetikleyerek hastaların kanında çok daha yüksek prolaktin seviyelerinin izlenmesine ve hızlı hücre çoğalmasına neden olur.
SF3B1 mutasyonu taşıyan tümörler, bu mutasyonu taşımayan (yabanıl tip) prolaktinomalara kıyasla çok daha agresif bir karakter sergiler. Çalışmalar, bu mutasyonun frekansında ciddi bir cinsiyet uçurumu olduğunu göstermektedir:
Klinik Çıkarım: Bu genetik anormallik, erkeklerde görülen prolaktinomaların neden sıklıkla daha büyük ve agresif tümörler olma eğilimi taşıdığını açıklayan kritik moleküler faktörlerden biridir.
Normal şartlarda prolaktinomaların kafa dışına metastaz yaparak karsinoma (kanser) dönüşmesi son derece nadirdir. Ancak patojenik SF3B1 (veya SF3BP1) varyantlarını barındıran prolaktinomaların %50'sinin metastatik özellik gösterdiği saptanmıştır.
Metastazın Bölgeleri: Bu malign yayılım, tümörün merkezi sinir sistemi (intrakraniyal) içine ya da merkezi sinir sistemi dışındaki organlara (ekstrakraniyal/visseral) yayılması şeklinde görülür.
Doku incelemesinde tümörün iyi huylu bir adenom mu yoksa karsinom mu olduğunu ayırt edecek güvenilir bir histolojik belirteç bulunmamaktadır. Hastalık ancak "uzak metastazların" varlığı kanıtlandığında karsinom (kötü huylu) olarak tanımlanır.
Kafa içi yerleşimlerde, tümörün çevre dokulara doğrudan saldırgan büyümesi (invazyonu) ile gerçek metastazı birbirinden ayırt etmek bazen radyolojik ve klinik olarak son derece zor olabilir.
Hastalığın metastaz yaptığı fark edilmeden önce, hastaların çoğunlukla yıllar boyunca medikal ilaç tedavisi (dopamin agonistleri), cerrahi girişimler ve/veya radyoterapi gibi farklı yöntemlerle tedavi edilmeye çalışıldığı, ancak hastalığın bu tedavilere şiddetli direnç göstererek ilerlediği görülmektedir.
Literatürde SF3B1 mutasyonuna sahip hastalarda cerrahi sonrası nüks riskini belirten net bir istatistiksel oran bulunmamaktadır. Ancak; tümörün agresif doğası, tedaviye dirençli yapısı, aşırı yüksek prolaktin üretimi ve %50'ye varan metastaz potansiyeli, bu tümörlerin cerrahi de dahil olmak üzere tedavi sonrasında yönetiminin çok zorlu olduğunu ve nüks riskinin klinik olarak oldukça yüksek bir profil çizdiğini kanıtlamaktadır.
Bu branşla ilgili çıkmış tüm YDUS soruları ve çözümlü vaka analizleri Premium abonelere özel.