Sevelamer, kronik böbrek hastalığı (KBH)'a bağlı hiperfosfatemi yönetiminde kalsiyum veya metal içermeyen polimerik yapıya sahip bir bağırsak fosfat bağlayıcısıdır. Çapraz bağlı yapısındaki amin grupları ile gastrointestinal kanalda fosfatı iyon değişimi ve hidrojen bağlarıyla bağlar. Sistemik dolaşıma katılmaz, emilmez.
İlk formdur ancak klorür yükü oluşturarak KBH hastalarında metabolik asidozu tetikleyebilmektedir.
Asidoz riskini ortadan kaldırmak amacıyla geliştirilmiş ve günümüzde "sevelamer" denildiğinde tercih edilen yegane formdur.
Kalsiyum bazlı ajanlarla (asetat/karbonat) veya lantan ile benzer düzeyde güçlü bir fosfor kontrolü sağlar. Ancak asıl farkı şuradadır:
Sevelamerin uzman düzeyindeki en önemli klinik değeri, saf fosfat bağlamanın ötesinde gösterdiği ekstra-renal etkileridir:
Polimerik yapısı bağırsaklarda safra asitlerini de bağlar. Safra asitlerinin atılımını artırarak, karaciğerde kolesterolün safraya dönüşümünü uyarır; hastaların Total Kolesterol, LDL kolesterol ve trigliserit seviyelerinde dramatik düşüşler sağlar. Bu lipid düşürücü etki, azalan mortalitenin temel mekanizmalarındandır.
Kalsiyum yükü yaratmayarak kalsiyum asetat veya karbonata kıyasla koroner arter ve aortik vasküler kalsifikasyon ilerlemesini (progresyonunu) anlamlı derecede yavaşlatır. Sonuç olarak, tüm nedenlere bağlı mortalite riskini anlamlı olarak azaltır.
En yaygın yan etkileri kabızlık, bulantı ve dispepsidir. (Sukroferrik oksihidroksit'e kıyasla %60 oranında daha fazla GI yan etkiye neden olur).
Nadir Komplikasyon (Sevelamer Kristalopatisi): Kristalleri kolon mukozasına çökerek ciddi hasara ve alt GIS kanamalarına neden olabilir.
Uluslararası KDIGO kılavuzlarına göre ek kalsiyum yükü vermemek adına ilk seçenek olarak teşvik edilir. Bilhassa şu hasta gruplarında kesin endikasyonu mevcuttur:
Bu branşla ilgili çıkmış tüm YDUS soruları ve çözümlü vaka analizleri Premium abonelere özel.