Fosfomisin, 1969 yılında keşfedilen, kendine özgü kimyasal yapısı (epoksit türevi) ve benzersiz etki mekanizmasıyla multidirençli (MDR) patojenlerin tedavisinde yeniden önem kazanan geniş spektrumlu bir bakterisid antibiyotiktir.
MurA İnhibisyonu: Fosfomisin, bakteriyel hücre duvarı sentezinin ilk aşamasına müdahale eder. Sitozolde bulunan UDP-GlcNAc enolpiruvil transferaz (MurA) enzimini geri dönüşümsüz olarak inhibe ederek, UDP-GlcNAc ve fosfoenolpiruvattan (PEP) peptidoglikan öncülü olan UDP-MurNAc oluşumunu engeller.
Erken Evre Blokaj & Geniş Spektrum
Bu mekanizma, hücre duvarı sentezini beta-laktamlardan ve glikopeptidlerden daha erken bir aşamada durdurur. ESBL üreten Enterobacterales, KPC üreten K. pneumoniae, karbapenem dirençli P. aeruginosa, MRSA ve VRE dahil olmak üzere geniş bir Gram-pozitif ve Gram-negatif spektruma sahiptir.
Düşük moleküler ağırlıklı (138 Da), hidrofilik bir moleküldür ve plazma proteinlerine bağlanması ihmal edilebilir düzeydedir (<%5). Bu sayede akciğer (%30-50), kemik (%15-43) ve beyin omurilik sıvısı (BOS) (%20-50) gibi derin dokulara ve inflamasyonlu bölgelere mükemmel penetrasyon gösterir.
Neredeyse tamamen glomerüler filtrasyon yoluyla değişmeden idrarla atılır; bu nedenle böbrek yetmezliğinde doz ayarı kritiktir. Etkinlik için en güçlü öngördürücü fAUC/MIC oranıdır. Direnç gelişimini baskılamak için daha agresif PK/PD hedefleri gerekebilir.
Fosfomisin, heterodirenç ve monoterapi sırasında hızla gelişen direnç riski nedeniyle sistemik enfeksiyonlarda mutlaka kombinasyonun bir parçası olarak kullanılmalıdır.
💊 Beta-Laktam Sinerjisi: "Önden ve arkadan saldırı" stratejisi ile hücre duvarı sentezini ardışık olarak bloke ederler. Ceftazidime-avibactam veya ceftolozane-tazobactam ile kombinasyonu zor tedavi edilen P. aeruginosa enfeksiyonlarında sinerjiktir.
💊 Daptomisin Sinerjisi: Hücre zarını destabilize ederek daptomisin etkinliğini artırır ve VRE/MRSA bakteremilerinde sağkalım avantajı sağlayabilir.
💊 Aminoglikozid Sinerjisi: Hücre duvarı hasarı yoluyla aminoglikozidlerin hücre içine girişini kolaylaştırır.
Pozoloji: Erişkinlerde ciddi enfeksiyonlar için önerilen doz günde 16-24 gramdır (3-4 bölünmüş dozda veya sürekli infüzyonla).
Bu branşla ilgili çıkmış tüm YDUS soruları ve çözümlü vaka analizleri Premium abonelere özel.