Safra Kesesi Hastalıkları (Kolelityazis ve Kolesistit)
Güncelleme: 16 Mar 2026
Risk Faktörleri (4F Kuralı)
Safra taşı (kolelityazis) oluşumu için klasik risk faktörleri İngilizce 4F kuralı ile özetlenir:
- Female: Kadın cinsiyet.
- Fat: Obezite.
- Forty: 40 yaş üstü.
- Fertile: Doğurganlık çağı.
Akut Kolesistit Tanısı
Safra taşının sistik kanalı tıkaması sonucu kese duvarında oluşan inflamasyondur.
- Fizik Muayene: Sağ üst kadrana bastırırken hastaya derin nefes aldırıldığında ağrı nedeniyle nefesin kesilmesi olan Murphy Belirtisi (+) tipiktir.
- Görüntüleme (ultrasonografi (USG)): Kese duvar kalınlığının >4mm olması, perikolesistik sıvı varlığı ve hidrops saptanır.
- Tedavi: İlk 72 saat içinde (erken) Laparoskopik Kolesistektomi yapılması altın standarttır.
Akut Kolanjit (Hayatı Tehdit Eden Acil!)
Ana safra kanalının (Koledok) tıkanması ve enfekte olması durumudur. Hayatı doğrudan tehdit eden bir şok tablosuna ilerleyebilir.
- Charcot Triadı: Ateş, Sarılık ve Sağ Üst Kadran Ağrısı bulgularından oluşur.
- Reynolds Pentadı: Charcot triadına Hipotansiyon (Şok) ve Konfüzyon bulgularının eklenmesiyle oluşur.