GLIM Kriterleri: Malnütrisyon Tanısında Küresel Standart

Güncelleme: 21 May 2026

🌍 1. GLIM Kriterlerine Giriş ve İki Aşama Kuralı

Global Leadership Initiative on Malnutrition (GLIM) kriterleri, malnütrisyon (kötü beslenme) tanısı koymak için uluslararası bir fikir birliği ile oluşturulmuş, klinik nütrisyonda standartları belirleyen güncel bir yaklaşımdır. Bu sistem iki aşamalı bir değerlendirme süreci sunar:

İlk Aşama: Hastanın doğrulanmış bir tarama aracı ile malnütrisyon riski açısından taranması.
İkinci Aşama: Risk saptanan hastalarda fenotipik ve etiyolojik kriterlerin incelendiği detaylı bir tanısal değerlendirme yapılması.

Altın Kural (Tanı Zorunluluğu)

GLIM kriterlerine göre bir hastaya malnütrisyon tanısı konulabilmesi için, tanımlanmış fenotipik (yapısal) ve etiyolojik (nedene dayalı) kriterlerden HER İKİ GRUPTAN DA EN AZ BİRER TANESİNİN aynı anda bulunması ZORUNLUDUR (1 Fenotipik + 1 Etiyolojik).

📏 2. Fenotipik (Yapısal) Kriterler

Kilo Kaybı (Sınav Spotu): Hastanın son 6 ay içerisinde vücut ağırlığının >%5'ini veya 6 aydan daha uzun bir süre diliminde >%10'unu kaybetmiş olmasıdır.
Düşük Vücut Kitle İndeksi (VKİ): VKİ'nin Kafkas ırkı için <20 kg/m²'nin, 70 yaş üstü bireylerde ise <22 kg/m²'nin altında olmasıdır. (Asya ırkları için bu referans sınırları 1.5 kg/m² daha düşük kabul edilmektedir).
Azalmış Kas Kütlesi: Kas kütlesindeki azalmanın, ideal olarak Çift Enerjili X-Işını Absorpsiyometrisi (çift enerjili X-ışını absorpsiyometrisi (DXA)) ile veya alternatif bir yöntem olarak Biyoelektrik Empedans Analizi (BİA) kullanılarak nesnel biçimde saptanmasıdır.

🦠 3. Etiyolojik (Nedene Dayalı) Kriterler

Azalmış Gıda Alımı veya Malassimilasyon: GLIM, gıda alımının değerlendirilebilmesi için tabak diyagramları veya 7 günlük besin tüketim günlükleri gibi yarı kantitatif izlem yöntemlerinin kullanılmasını savunur. Gıda alımının bir haftadan daha uzun bir süre boyunca enerji gereksiniminin ≤%50'sine düşmesi ya da gıda alımındaki herhangi bir yetersizliğin 2 haftadan uzun sürmesi kriterdir. Gıdanın emilimini bozan kronik gastrointestinal rahatsızlıklar da buraya girer.
İnflamasyon veya Hastalık Yükü: Akut bir hastalık/yaralanmaya bağlı gelişen şiddetli bir durum (örn. yoğun bakım ünitesi (YBÜ) gerektiren kritik hastalık) ya da kronik bir hastalığın yol açtığı sistemik inflamasyon varlığıdır.

📌 4. Klinik Uygulama ve Etki Alanı

Yayınlandıkları 2019 yılından bu yana klinik nütrisyon çalışmalarına rehberlik eden GLIM kriterleri, hastalık ve inflamasyon odaklı olup; örneğin inflamatuar bağırsak hastalıkları (IBH) veya çeşitli gastrointestinal hastalıkları bulunan klinik hastalarda malnütrisyon riskinin belirlenmesi, teşhisi ve sarkopeni gibi durumların değerlendirilmesinde pratik olarak uygulanabilmektedir.

💪 5. GLIM'e Göre Azalmış Kas Kütlesinin Ölçümü

GLIM kriterlerine göre azalmış kas kütlesi, malnütrisyon teşhisinde kullanılan temel fenotipik kriterlerden biridir. Kas kütlesinin değerlendirilmesinde, radyolojik/biyofiziksel yöntemler ile fonksiyonel testler bir arada kullanılmalıdır.

Kantitatif Ölçüm

DXA (Altın Standart): Appendiküler iskelet kası kütlesi indeksi hassas şekilde hesaplanır.
BİA: DXA'ya erişim yoksa pratik bir alternatiftir.
bilgisayarlı tomografi (BT) ve MR (Sınav Spotu): İleri düzey vakalarda, L3 vertebra seviyesindeki toplam abdominal kas alanının ölçülmesi son derece güvenilir bir yaklaşımdır.