Yükleniyor…
Şiddetli Cushing Sendromu (SCS), acil müdahale gerektiren bir endokrinolojik acildir. Biyokimyasal olarak 24 saatlik UFC'nin normalin üst sınırının (ULN) en az 5 ila 10 katı üzerinde olmasıdır. Ancak VTE, sepsis, psikoz veya şiddetli hipokalemi varlığı tabloyu doğrudan "şiddetli" kategorisine sokar.
Altta yatan etiyolojinin tespitinden ZİYADE, hiperkortizolizmin ve komorbiditelerin acilen kontrol altına alınması birincil hedeftir. Hastalar sıklıkla Yoğun Bakım Ünitesi'nde (YBÜ) yatırılarak tedavi edilir.
Titrasyon yöntemi yetersiz kalır. Adrenal steroidogenezi tama yakın durduracak yüksek doz inhibitör başlanıp, beraberinde Addison krizini önlemek için stres dozunda hidrokortizon replasmanı yapılan B&R stratejisi tercih edilir.
Metirapon/osilodrostat gibi enzim inhibitörleri, kortizol öncüllerinin (özellikle 11-deoksikortizol) birikmesine yol açar. Bu öncüller standart immünoassey testlerinde kortizol ile çapraz reaksiyona girerek kortizolü YALANCI YÜKSEK gösterir. B&R stratejisi, ölçüm kargaşasını ve ilacın yanlış titre edilmesini (doz aşımı/adrenal kriz) engeller.
CYP11B1'i bloke eden bir anestezi ajanıdır. Mevcut olan TEK intravenöz (IV) ilaçtır. Oral alamayan (NPO), gastrointestinal sistem (GİS) perforasyonu olan, ciddi septik şokta veya koopere olamayan kritik yatan hastalarda ilk seçenektir. Sedatif olmayan düşük dozda (0.02-0.05 mg/kg/saat) IV infüzyonla verilir.
Hızlı etkili CYP11B1/CYP11B2 inhibitörüdür. Yan Etkileri: Kortizol yoksunluk sendromu (~%30), şiddetli hipokalemi, ödem, hipertansiyon, hirsutizm ve QTc uzamasıdır (EKG takibi şarttır).
Metiraponun etkisi çok hızlı (2 saat), ketokonazolün etkisi yavaştır. Farklı enzimleri (CYP11A1/CYP17A1 vs CYP11B1) bloke ederek güçlü bir sinerji oluştururlar ve birbirlerinin doz bağımlı toksisitelerini sınırlarlar. (Genellikle B&R rejimi şeklinde uygulanır).
Kortizol sentezini düşürmez, reseptörü bloke eder (Plazma kortizolü artar). Cerrahiye uygun olmayan T2DM hastalarında onaylıdır. Dirençli psikozda hayat kurtarıcı olabilir.
Zorluk: Hastanın klinik iyileşmesi kortizol ile takip edilemez. Kilo, tansiyon, kan şekeri ve hipokalemi izlenmelidir.
Tıbbi tedavinin tolere edilemediği, hiperkortizolizmin kontrol altına alınamadığı, yaşamı akut tehdit eden komplikasyonlarda (sepsis, kanama) veya okkült ektopik vakalarda "kurtarıcı (rescue)" tedavi olarak acil BLA uygulanır.
Kalıcı primer adrenal yetmezlik (ömür boyu hidrokortizon/fludrokortizon) ve Cushing Hastalığı tabanında yapılıyorsa ilerleyen dönemde agresif pituiter tümör büyümesi olan Nelson Sendromu (%22-53) riski taşır.
SCS hastaları genellikle hiperkortizolizmin kendisinden ziyade sekonder komplikasyonlar nedeniyle kaybedilir:
Faktör VIII/vWF artışı ve bozulmuş fibrinoliz nedeniyle şiddetli hiperkoagülabilite vardır. Kontrendikasyon yoksa tanı anında Düşük Molekül Ağırlıklı Heparin (LMWH) ile aktif profilaksi başlanmalı ve post-op/remisyon sonrası aylarca sürdürülmelidir.
CD4+ hücre düşüklüğü nedeniyle immünsüpresiftirler. Pneumocystis jirovecii ve atipik mantarlar sıktır. Proflaktik antibiyoterapi (TMP-SMX) rutin olarak düşünülmelidir.
Bu branşla ilgili çıkmış tüm YDUS soruları ve çözümlü vaka analizleri Premium abonelere özel.