Hepatit C (HCV): Tanı ve Modern Tedavi

Hepatit C virüsü (HCV), kan yoluyla bulaşan bir RNA virüsüdür. Akut dönemi genellikle sessiz (anikterik) geçer; ancak hastaların %75-85'inde enfeksiyon kronikleşir. Kronik HCV, dünya genelinde karaciğer sirozu ve Hepatoselüler Karsinomun (HCC) önde gelen nedenidir.

Bulaş Yolları: En sık intravenöz madde kullanımı (ortak enjektör), steril olmayan dövme/piercing işlemleri ve (1990 öncesi) kan transfüzyonu ile bulaşır. Cinsel yolla bulaş HBV'ye göre çok daha düşüktür.

HCV tanısı iki basamaklı bir süreçtir. Sadece antikor pozitifliği kişinin hasta olduğu anlamına gelmez.

• 1. Anti-HCV (Tarama): Virüsle hayatın bir döneminde karşılaşıldığını gösterir. Pozitif saptanırsa mutlaka ikinci basamağa geçilmelidir.
• 2. HCV RNA (Doğrulama): PCR yöntemiyle kanda aktif virüs varlığına bakılır. Eğer Anti-HCV (+) ancak HCV RNA (-) ise, hasta enfeksiyonu kendi imkanlarıyla yenmiş (klirens) veya başarılı tedavi almıştır.

2014 sonrası geliştirilen ve 2020 sonrası pangenotipik (tüm tiplere etkili) hale gelen Direkt Etkili Antiviral (DAA) ilaçlar, tedaviyi kökten değiştirmiştir. Eski interferon bazlı tedavilerin aksine, bu ilaçlar ağızdan alınır, yan etkileri minimaldir ve tedavi süresi genellikle sadece 8-12 haftadır.

• Pangenotipik Rejimler: Günümüzde genotip tayini yapmadan kullanılabilen Sofosbuvir/Velpatasvir veya Glecaprevir/Pibrentasvir kombinasyonları standarttır.
• Kür Tanımı (SVR12): Tedavi bittikten 12 hafta sonra yapılan kontrolde kanda HCV RNA saptanamıyorsa (Negatif ise), hasta tamamen iyileşmiş (kür) kabul edilir. Buna Kalıcı Viral Yanıt (SVR12) denir.

HCV sadece karaciğeri değil, bağışıklık sistemini de etkiler. En spesifik bulgusu Mikst Kriyoglobulinemi'dir. Kriyoglobulinler soğukta çöken proteinlerdir ve küçük damar vaskülitine (deride mor döküntüler - palpabl purpura), böbrek hasarına (MPGN) ve eklem ağrılarına yol açar.

• Aşı Durumu: HCV'nin HBV'den en büyük farkı, bir aşısının bulunmamasıdır. Bunun nedeni virüsün yüksek mutasyon hızıdır.
• Siroz Takibi: Tedaviyle virüs temizlense bile, eğer hastada siroz gelişmişse, Hepatoselüler Karsinom (HCC) riski devam eder. Bu hastalar her 6 ayda bir ultrason ile taranmalıdır.