Gebelikte İmmün Trombositopeni (İTP) Yönetimi
🤰 1. Tanısal Yaklaşım ve Ayırıcı Tanı
Gebelik sürecinde İTP yönetimi, maternal kanama riskini en aza indirirken fetüsün sağlığını korumayı hedefleyen bireyselleştirilmiş bir yaklaşım gerektirir. Saptanan trombositopeninin yönetiminde ilk adım, İTP'yi gebeliğe özgü diğer durumlardan (Gestasyonel trombositopeni, preeklampsi, HELLP sendromu ve TMA) ayırmaktır.
İdeal Tarama Paneli
Periferik kan yayması, retikülosit sayımı, karaciğer ve tiroid fonksiyon testleri, pıhtılaşma testleri, antinükleer antikor (ANA) ve antifosfolipid antikor (APLA) düzeyleri mutlak değerlendirilmelidir.
🎯 2. İzlem ve Güvenli Trombosit Eşikleri
Aktif kanaması olmayan ve trombosit sayısı ≥ 20-30 × 109/L düzeyinde seyreden gebelerde, doğuma veya prematüre eylem riskinin arttığı 36. gebelik haftasına kadar farmakolojik müdahale olmaksızın yakın klinik izlem önerilir. İTP, gebe kalmayı engelleyen mutlak bir kontrendikasyon değildir.
Normal (Vajinal) Doğum
Trombosit sayısının en az ≥ 50 × 109/L olması genel olarak önerilmektedir.
Nöraksiyel (Spinal/Epidural) Anestezi
Spinal epidural hematom riskini asgariye indirmek için güvenli eşik ≥ 70-80 × 109/L olarak kabul edilir.
Sınav Spotu: Trombosit düzeyinin 50 × 109/L'nin altında olduğu durumlarda nöraksiyel girişimlerden kesinlikle kaçınılmalıdır.
💊 3. Birinci Basamak Tedaviler (Acil ve İdame)
Kortikosteroidler (Prednizon Tercihi)
Tedaviye en düşük etkili doz ile (genellikle 10-20 mg/gün prednizon) başlanmalı ve doz kademeli olarak azaltılmalıdır. Plasenta tarafından büyük ölçüde inaktif hale getirildiği için prednizon tercih edilirken, fetüsü doğrudan etkileme potansiyeline sahip olan deksametazondan kaçınılmalıdır.
İntravenöz İmmünoglobulin (IVIg)
Trombosit sayısında hızlı bir artış gerektiren acil durumlarda veya doğuma kısa süre kala hazırlık amacıyla kullanılır (1-2 g/kg tek doz veya ardışık 5 gün 400 mg/kg/gün). Dirençli durumlarda IVIg ve yüksek doz metilprednizolon kombine edilebilir.
🚫 4. İkinci Basamak, TPO-RA ve Kontrendike Ajanlar
TPO-RA ve Off-Label Kullanım
Eltrombopag ve romiplostim teratojenik riskler nedeniyle rutin önerilmez. Ancak son trimesterdeki hayatı tehdit eden dirençli kanamalarda kısa maruziyetle (off-label) kullanılarak başarılı sonuçlar alınmaktadır.
rhTPO Spotu: Molekül yapısı gereği plasentayı geçmediği bildirilmiştir, oldukça güvenli bir alternatif olarak gösterilir.
İmmünsüpresanlar ve Kontrendikasyonlar
- Güvenli: Azatiyoprin ve siklosporin-A sonraki basamaklarda kullanılabilir.
- Rituximab: Fetal B-hücre inhibisyonu sebebiyle genel olarak önerilmez.
- Mutlak Kontrendike (Kırmızı Bayrak): Teratojenik etkileri kesin olarak bilinen Mikofenolat Mofetil (MMF) ve Vinka Alkaloidlerinin kullanımı gebelik boyunca kesinlikle yasaktır.
🔪 5. Cerrahi Müdahale (Splenektomi Kararı)
Gebelikte Splenektomi Zamanlaması
Gebelikte splenektomi ideal bir tedavi yöntemi olarak kabul edilmez. Ancak medikal tedavilere hiçbir şekilde yanıt vermeyen ve şiddetli kanama riski taşıyan refrakter İTP vakalarında, anestezik ve obstetrik riskler göz önünde bulundurularak, en güvenli dönem olan ikinci trimesterde ve mümkünse laparoskopik yaklaşımla uygulanması düşünülebilir.
İlgili Hesaplayıcılar
İlgili Konular
YDUS Hematoloji
Bu branşla ilgili çıkmış tüm YDUS soruları ve çözümlü vaka analizleri Premium abonelere özel.