Yükleniyor…
Radyolojik olarak malignite şüphesi taşıyan hastaların klinik değerlendirilmesinde, doku tanısının konması ve eş zamanlı lenf nodu evrelemesinin minimal invaziv yöntemlerle yapılması esastır. Süreç, doğru anatomik haritalandırma ve occult (gizli) odakların dışlanması algoritmasına dayanır.
1. İntravenöz Kontrastlı Toraks ve Üst Batın bilgisayarlı tomografi (BT): Değerlendirmede ilk adımdır; primer tümörün anatomik yayılımı (T), bölgesel nodal tutulum (N) ve olası karaciğer/adrenal metastazları (M) bu fazda incelenir.
Occult Metastaz Taraması: Erken evre hastalık izlenimi veren veya küratif cerrahi planlanan tüm hastalarda, gizli uzak metastazları absolut olarak dışlamak adına tüm vücut FDG-PET/CT ve kontrastlı kraniyal Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRI) standart ve zorunludur.
Cerrahi rezektabilite kararını belirleyen en kritik basamak mediastinal lenfatik istasyonların durumudur:
Evreleme Standartları: Güncel onkoloji pratiğinde ve klinik takiplere yönelik dökümantasyonda evreleme, revize edilmiş American Joint Committee on Cancer (AJCC) TNM 8. ve 9. edisyonları baz alınarak gerçekleştirilmektedir.
Akciğer malignitelerinde tedavi modalitelerinin ve hedefe yönelik ajan kombinasyonlarının belirlenmesi, histolojik alt tipe ve ileri moleküler analiz sonuçlarına mutlak bağımlılık göstermektedir.
Histopatolojik Ayırım: Vakaların büyük çoğunluğunu adenokarsinom (TTF-1 ve Napsin-A pozitif; Sitokeratin 7 pozitif) oluştururken, daha az bir kısmını skuamöz hücreli karsinom (p40, p63 ve Sitokeratin 5/6 pozitif) ve büyük hücreli karsinom alt tipleri oluşturur.
🚨 Geniş Panel NGS Tarama Endikasyonu:
Özellikle Evre IB ve tüm ileri evre KHDAK (skuamöz dışı / adenokarsinom) tanısı alan hastalarda, sağkalımı doğrudan değiştiren hedeflenebilir onkojenik sürücü (driver) mutasyonların belirlenmesi için Yeni Nesil Dizileme (NGS) tabanlı geniş gen panellerinin çalışılması zorunludur.
Zorunlu taranması gereken standart genetik anormallikler: EGFR, ALK, ROS1, BRAF (V600E), MET ekzon 14 atlama (skipping) mutasyonları, RET, NTRK, KRAS G12C ve HER2.
İmmün Kontrol Noktası Parametresi: Tüm evrelerde ilk basamak ve idame immünoterapi planlaması için tümör dokusundaki PD-L1 ekspresyon düzeyinin (Tumor Proportion Score - TPS) immünhistokimya (İHK) ile değerlendirilmesi absolut endikasyondur.
Küçük Hücreli Akciğer Kanseri, biyolojik olarak çok yüksek proliferasyon indeksine (Ki-67) sahip, nöroendokrin belirteçleri (kromogranin, sinaptofizin, CD56) güçlü eksprese eden ve tümör baskılayıcı düzeneklerden p53 ile RB1 inaktivasyonunun evrensel olarak izlendiği son derece agresif seyirli bir nöroendokrin tümör grubudur.
Transkripsiyonel Alt Gruplar: Tümör biyolojisinde tümörlerin ASCL1, NEUROD1 ve POU2F3 transkripsiyon faktörü ekspresyonlarına göre alt moleküler gruplandırmaları mevcut olsa da, bu parametreler henüz klinik rutin tedavi pratiğine entegre edilmemiştir.
NGS İstisnası: KHAK olgularında hedeflenebilir spesifik somatik mutasyonlar bulunmadığından rutin geniş panel NGS taraması yapılması zorunlu değildir. Bu kuralın tek istisnası, atipik klinik prezentasyon sergileyen durumlardır (örneğin hayatı boyunca hiç sigara içmemiş KHAK olguları).
Akciğer kanserlerinin histolojik biyopsi ayrım sorularında kullanılan İHK belirteçleri kritik önem taşır. Skuamöz dışı Adenokarsinom alt tipinde pozitif reaktivite gösteren paneller TTF-1, Napsin-A ve Sitokeratin 7 (CK7) iken; Skuamöz Hücreli Karsinomda dominant pozitif izlenen paneller p40, p63 ve Sitokeratin 5/6 (CK5/6) replikasyonudur. Bu net histolojik ve imünohistokimyasal imzalar klinik tanı algoritmalarının temelini oluşturur.
Küçük Hücreli Akciğer Kanserinin (KHAK) patogenezinde p53 ve RB1 tümör baskılayıcı gen inaktivasyonu evrensel (%100'e yakın) bir moleküler kuraldır. Bu agresif nöroendokrin tümörde somatik düzeyde hedeflenebilir (TKI duyarlı) bir onkojenik driver mutasyon bulunmadığı için rutin NGS taraması endikasyonu YOKTUR. Ancak kliniğe uyumsuz, hiç sigara içmemiş atipik bir hastada KHAK patolojisi gelirse, mikst histolojiyi veya sekonder dönüşümleri dışlamak adına istisnai olarak NGS istenmelidir.
Bu branşla ilgili çıkmış tüm YDUS soruları ve çözümlü vaka analizleri Premium abonelere özel.