Palyatif bakım sürecinde kanser ağrısının yönetimi; ağrının patofizyolojik mekanizmasını, hastanın organ fonksiyonlarını, nöropsikolojik durumunu ve "toplam ağrı" bileşenlerini kapsayan multidisipliner ve kişiselleştirilmiş bir yaklaşım gerektirir. Kanser hastalarında ağrı insidansı hastalığın evresiyle birlikte artmakta; ileri evre ve terminal dönemdeki hastaların çoğunluğunda orta ila şiddetli düzeyde seyretmektedir.
Geleneksel WHO 3-Basamaklı Analjezik Merdiveni (Non-opioid → Zayıf Opioid → Güçlü Opioid), günümüz modern palyatif tıp uygulamasında 4 basamaklı ve çift yönlü (bidireksiyonel) bir modele dönüşmüştür.
Hastaların yaklaşık %20–40'ında tolere edilemeyen yan etkiler (şiddetli sedasyon, miyoklonus, deliryum, bulantı/kusma, dirençli konstipasyon) veya tolerans/yetersiz analjezi nedeniyle opioid rotasyonu gerekir.
Ayrıntılı okuma: Eşdeğer doz hesaplamaları ve rotasyon basamakları için Opioid Rotasyonu ve Eşdeğer Doz Hesaplamaları; tolerans gelişiminin mekanizmaları için Opioid Toleransı ve Çapraz Tolerans Mekanizmaları; yetersiz analjezinin tolerans mı yoksa opioid kaynaklı hiperaljezi (OIH) mi olduğunu ayırt etmek için OIH ve Toleransın Ayırıcı Tanısı sayfalarına bakılabilir. Reseptör düzeyindeki farmakoloji Opioidler: Klinik Farmakoloji ve Reseptör Mekanizmaları sayfasında ele alınmıştır.
Koadjuvan ajanlar, opioidlerin analjezik etkisini artırmak, opioid dozunu ve yan etkilerini azaltmak veya spesifik nosiseptif/nöropatik mekanizmaları hedeflemek amacıyla tedaviye eklenir. Başlangıç dozları, titrasyon basamakları ve tabloya göre ilaç seçim stratejisi için Kanser Ağrısında Nöropatik Koadjuvan Tedavi sayfasına bakılabilir.
Farmakoterapiye yanıt vermeyen veya tolere edilemeyen opioid yan etkileri gelişen hastalarda multidisipliner değerlendirme ile girişimsel algolojik prosedürlere başvurulmalıdır:
Çıkmış YDUS soruları, çözümlü vaka analizleri ve klinik inciler Premium abonelere özel. Bu branşın modülü henüz hazırlanıyor.