İçeriğe atla

Vaskülit Sendromları

Güncelleme: 16 Mar 2026

Tanım ve Patogenez

Vaskülit, damar duvarında inflamatuar lökositlerin birikimi ile karakterize, doku hasarına (iskemi, nekroz veya anevrizma) yol açan heterojen bir hastalık grubudur. Tanı genellikle etkilenen organın biyopsisi veya anjiyografik görüntüleme ile konur.

Chapel Hill Sınıflandırması (2012)

Vaskülitler, tuttukları baskın damar çapına göre sınıflandırılır. Bu ayrım, klinik bulguları ve tedaviyi belirleyen en önemli faktördür.

📏 Büyük Damar

Aort ve ana dalları.
• Takayasu
• Dev Hücreli Arterit (GCA)

Medium (Orta) Damar

Viseral arterler (Böbrek, Bağırsak).
• Poliarteritis Nodosa (PAN)
• Kawasaki

Küçük Damar

Arteriyol, kapiller, venül.
• ANCA İlişkili (GPA, MPA, EGPA)
• İmmün Kompleks (IgA, Kriyoglobülinemi)

Değişken Çaplı

Her türlü damarı tutabilenler.
• Behçet Hastalığı
• Cogan Sendromu

Klinik Şüphe İpuçları

Aşağıdaki durumlarda vaskülit akla gelmelidir:

  • Açıklanamayan Sistemik Bulgular: Ateş, kilo kaybı, yorgunluk.
  • Cilt Bulguları: Palpabl purpura, livedo retikülaris, dijital iskemi.
  • Nörolojik: Mononöritis multipleks (Düşük el/ayak).
  • Renal: Aktif idrar sedimenti (Eritrosit silendirleri).