Yükleniyor…
Esansiyel (primer) hipertansiyon, belirgin veya geri döndürülebilir bir sekonder nedenin bulunmadığı, zaman içinde yavaş gelişen ve kronik olarak artmış arteriyel kan basıncı ile karakterize durumdur.
Küresel prevalansı ~%31.1'dir (Düşük/orta gelirli ülkelerde daha sıktır). Erkeklerde Doğu Avrupa/Orta Asya, kadınlarda Sahra Altı Afrika en yüksek oranlara sahiptir. Siyah ırk, erkek cinsiyet, diyabet ve obezite eşliği en önemli risk faktörleridir.
Bozulmuş "renal basınç natriürezi" (impaired renal pressure natriuresis), kronik hipertansiyonun en ortak ve belirgin patofizyolojik özelliklerinden biridir.
Nitrik oksit (NO) üretiminin azalması ve reaktif oksijen türlerinin (ROS) artışı etkilidir. En güçlü endojen vazokonstriktör olan Endotelin-1 (ET-1) üretimi artar.
ET-1, ETA ve ETB reseptörlerine bağlanıp kalsiyum girişini tetikleyerek güçlü kasılmaya ve yapısal vasküler yeniden modellenmeye (remodeling) neden olur.
Büyük oranda asemptomatik ilerler; rutin ölçümler şarttır. Semptomatik olduğunda non-spesifiktir: baş ağrısı, baş dönmesi, çarpıntı, duygu durum bozuklukları, göğüste baskı hissi ve görme bozuklukları.
Erken ölümlerin en önde gelen modifiye edilebilir nedenidir. Tedavi edilmezse sol ventrikül hipertrofisi, kalp yetmezliği, inme (stroke), kronik böbrek yetmezliği ve hipertansif retinopati gelişir.
Yaşam tarzı değişiklikleri (kilo verme, düşük sodyum alımı) temeli oluşturur. Farmakolojik tedavide şu an için dört ana ilaç sınıfı (birinci basamak seçenekleri) ön plandadır:
RAAS aktivitesini baskılayıp vazodilatasyon sağlayarak etki ederler (örn. azilsartan, lisinopril).
Dihidropiridin grubu ajanlar (amlodipin, nifedipin vb.) kalsiyum akışını bloke edip düz kasları gevşetir. İleri yaşta vasküler koruma açısından önceliklidirler.
(örn. hidroklorotiyazid, klortalidon, indapamid). Sodyum ve sıvı atılımını hedeflerler.