IgA Vasküliti (eski adıyla Henoch-Schönlein Purpurası) ve dünyada en sık görülen primer glomerülonefrit olan IgA Nefropatisi (IgAN), günümüzde anormal glikozile IgA1 içeren immün komplekslerin birikimi ile karakterize ortak bir patogenezi paylaşan aynı hastalığın farklı klinik görünümleri olarak kabul edilmektedir. Modern kohort çalışmaları, IgAN hastalarının önemli bir kısmının yaşamları boyunca son dönem böbrek yetmezliği (SDBY) (Son Dönem Böbrek Yetmezliği) geliştirme riski taşıdığını göstermektedir.
IgA nefropatisi ve vaskülitinin altında yatan genetik, çevresel ve immünolojik etkileşim 4 aşamada özetlenir:
Sitokin Aracılığı: Bu süreçte B hücrelerinin hayatta kalmasını ve IgA'ya dönüşümünü düzenleyen TNF süperailesi üyeleri BAFF ve APRIL kritik rol oynar. Hastalarda bu sitokinlerin seviyeleri artmıştır.
Kesin tanı, immünofloresan mikroskopi ile mesangiumda baskın veya eş-baskın IgA birikimlerinin (sıklıkla C3 ile) gösterildiği böbrek biyopsisi ile konur. Prognozu belirlemek için Oxford MEST-C Sınıflandırması kullanılır:
Not: IgAV'li çocuklarda ise sıklıkla kresentlerin ve proliferasyonun derecesini temel alan ISKDC sınıflandırması tercih edilir.
IgAN: Sıklıkla bir üst solunum yolu enfeksiyonunu takiben ortaya çıkan epizodik makroskopik hematüri (sinfarenjitik hematüri) veya rutin taramalarda saptanan asemptomatik mikroskopik hematüri/proteinüri.
IgAV: Palpabl purpura, artralji, karın ağrısı ve böbrek hastalığından oluşan klasik tetrad.
En önemli değiştirilebilir risk faktörü proteinüridir. Yeni çalışmalar zaman ağırlıklı proteinürinin 0.44-0.88 g/g arasında olduğu hastalarda bile 10 yılda SDBY riskinin %30'a vardığını göstermektedir. Tedavi kararlarında eGFR, yaş, KB, proteinüri ve MEST skorunu entegre eden Uluslararası IgAN Tahmin Aracı kullanılır.
Tarihsel olarak RAS inhibisyonu ve sistemik steroidler ile sınırlı olan tedavi, proteinüri düşüşünün onaylanmış bir sonlanım noktası kabul edilmesiyle devrim niteliğinde değişmiştir:
Standart RAS blokajının ötesinde, sodyum-glukoz kotransporter 2 (SGLT2) inhibitörleri (dapagliflozin, empagliflozin) IgAN tedavisinde temel yapı taşı olmuştur. Ayrıca endotelin A ve ATII reseptörünü bloke eden sparsentan FDA onayı almıştır.
İleumdaki Peyer plaklarında yer alan B hücrelerini hedef alarak patojenik IgA1 üretimini lokal olarak baskılamak üzere tasarlanmış TRF-budesonid (Nefecon) FDA/EMA onayı almıştır.
APRIL ve BAFF İnhibitörleri: Sibeprenlimab, zigakibart, atacicept ve povetacicept gibi ajanlar patojenik plazma hücrelerinin sağkalımını durdurmayı hedefler.
Anti-CD38 Antikorları: Uzun ömürlü plazma hücrelerini doğrudan tüketmek için felzartamab araştırılmaktadır.
İnflamasyonu çoğaltan alternatif yol iptacopan (oral faktör B inhibitörü) ile, lektin yolu ise narsoplimab (MASP-2 inhibitörü) ile hedeflenmektedir.
Bu branşla ilgili çıkmış tüm YDUS soruları ve çözümlü vaka analizleri Premium abonelere özel.