Yükleniyor…
CHASE-LESS skoru, iskemik inme veya geçici iskemik atak (GİA) geçiren hastalarda yeni tanı alacak (okült/gizli) atriyal fibrilasyon riskini tahmin etmek için geliştirilmiş bir klinik öngörü modelidir.
Kriptojenik inme veya belirlenemeyen kaynaklı embolik inme (ESUS) hastalarında gizli AF'yi saptamak, tedavi stratejisini antiplateletten antikoagülasyona kaydıracağı için sekonder profilakside belirleyicidir. 2025 ACC Expert Consensus Decision Pathway (ECDP) kılavuzu, inme sonrası ritim izlemi gereken yüksek riskli hastaların taranmasında valide edilmiş skorlama sistemleri arasında CHASE-LESS'i öne çıkarmaktadır.
Skorun adı, içerdiği parametrelerin İngilizce baş harflerinden oluşan bir akronimdir. Bazı geleneksel risk faktörlerinin negatif puan alması modelin en özgün yanıdır.
| Harf | Risk faktörü | Klinik karşılığı | Puan |
|---|---|---|---|
| C | Coronary artery disease | Koroner arter hastalığı (KAH) | +1 |
| H | Heart failure | Konjestif kalp yetmezliği (KKY) | +1 |
| A | Age | Yaş — her 10 yıllık artış için | +1 |
| S | stroke Severity | İnme şiddeti — başvuru NIHSS 6-13 | +1 |
| S | stroke Severity | İnme şiddeti — başvuru NIHSS ≥ 14 | +4 |
| -L | Lipidemia | Hiperlipidemi / hiperkolesterolemi | -1 |
| S | Sugar | Diabetes mellitus | -1 |
| S | prior Stroke | Geçirilmiş inme veya GİA öyküsü | -1 |
İlk bakışta ters görünen bu katsayılar, skorun ne öngördüğünü hatırlayınca yerine oturur: model inme riskini değil, inmenin arkasındaki mekanizmanın kardiyoembolik olma olasılığını tahmin eder.
Patofizyolojik çözümleme: Hiperlipidemi, diyabet ve geçirilmiş inme öyküsü; büyük damar aterosklerozu (aterotrombotik inme) veya küçük damar tıkanıklığı (laküner inme) patolojileriyle doğrudan ilişkilidir. Bir hastada bu geleneksel aterosklerotik risk faktörleri baskınsa, inmenin etiyolojisinin aterotrombotik olma olasılığı artar — yani aranan şey gizli AF olmayabilir.
Aksine bu risk faktörleri yoksa (diyabeti ve lipid yüksekliği olmayan, ileri yaşta, kalp yetmezliği veya koroner hastalığı eşlik eden, inme tablosu ağır / NIHSS yüksek bir hasta), inmenin arkasında okült bir kardiyoembolik kaynak — yani yeni tanı alacak gizli bir AF — bulunma olasılığı belirgin biçimde yükselir. Modelde bu parametrelere negatif katsayı verilmesinin nedeni budur.
İnme sonrası AF gelişimini tahmin etmede kullanılan geleneksel skorlar (inme profilaksisinde kullanılan CHA2DS2-VASc veya genel popülasyonda AF gelişimini öngören HATCH) post-stroke okült AF'yi öngörmede suboptimal kalabilmektedir.
Tayvan İnme Kayıt Defteri (Taiwanese Stroke Registry) verilerinde yapılan geniş validasyon çalışmalarında, post-stroke hastalarda yeni AF saptama gücü (C-istatistiği):
| Skor | C-istatistiği |
|---|---|
| CHASE-LESS | 0.732 - 0.741 |
| AS5F | 0.689 - 0.730 |
| CHA2DS2-VASc | 0.706 |
| CHADS2 | 0.700 |
| HATCH | 0.653 |
CHASE-LESS ve AS5F, okült AF tahmininde en yüksek korelasyonu gösteren iki skordur; ikisi de NIHSS ve yaş parametrelerini ortak olarak içerir.
Bu branşla ilgili çıkmış tüm YDUS soruları ve çözümlü vaka analizleri Premium abonelere özel.