Hipofiz yetmezliğinde temel yaklaşım, eksik olan hedef bez hormonlarının fizyolojik dozlarda yerine konmasıdır.
#Glukokortikoid Replasmanı (ACTH Yetersizliği)
• Formülasyonlar:Hidrokortizon (15–20 mg/gün; TEMD 2022’ye göre 2 doz (sabah yüksek) ya da 10–5–5 mg) veya Prednizon/Prednisolon (2.5–5 mg/gün).
• Stres Dozlaması Eğitimi: Hafif ateşli hastalıklarda veya küçük cerrahi işlemlerde idame doz 2-3 katına çıkarılır. Major cerrahilerde veya travmada günlük 100–150 mg IV hidrokortizon uygulanır.
• ⚠️ HAYATİ ALTIN KURAL: Sekonder hipotiroidizm ve santral adrenal yetmezlik birlikte bulunuyorsa, Glukokortikoid tedavisi HER ZAMAN Levotiroksin tedavisinden en az 24-48 saat ÖNCE başlanmalıdır! Aksi takdirde, tiroid hormonunun metabolizmayı hızlandırması mevcut kortizol yıkımını artırarak akut adrenal krizi (şoku) tetikleyebilir.
#Tiroid Hormon Replasmanı (TSH Yetersizliği)
• İlaç:L-Tiroksin (Levotiroksin).
• Doz Titrasyonu: Tedavi takibinde tiroid stimülan hormon (TSH) DÜZEYİ KULLANILAMAZ (çünkü TSH üretimi bozuktur). Doz titrasyonu, klinik yanıt ve serum Serbest T4 (fT4) seviyesinin referans aralığın üst yarısında (TEMD 2022) tutulması esasına göre yapılır.
#Seks Steroid Replasmanı (LH/FSH Yetersizliği)
• Erkeklerde: Serum testosteron düzeyini normale getirmek için transdermal testosteron jelleri veya intramüsküler testosteron enjeksiyonları (Testosteron Enantat / Undekanoat).
• Fertilite İndüksiyonu: Çocuk istemi olan erkek ve kadınlarda östrojen/testosteron tedavisi kesilerek eksojen gonadotropinler (hCG + FSH/hMG) veya pulsatif GnRH tedavisi uygulanır.
#Büyüme Hormonu (GH) Replasmanı
• Erişkin GHD vakalarında yaşam kalitesini, vücut kompozisyonunu ve kemik mineral yoğunluğunu düzeltmek için düşük doz rekombinant insan Büyüme Hormonu (rhGH) (başlangıç dozu 0.1–0.3 mg/gün) başlanır. Doz, serum IGF-1 düzeyleri yaş ve cinsiyete uygun aralıkta tutulacak şekilde aylık olarak titre edilir.
Kaynaklar
▸Bu konu Hipofiz kaynakçasından hazırlandı · 21 kaynak
Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği Hipofiz Çalışma Grubu. Hipofiz Hastalıkları Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu. Ankara: TEMD; 2022. ISBN 978-605-66410-8-4